Scenario denken maakt organisaties wendbaarder

Vrijwel alle organisaties in Nederland maken gebruik van een (meer)jaarplan. Echter, slechts bij een klein deel van de organisaties draagt dit plan bij aan de structurele wendbaarheid van de organisatie. Dat is een van de conclusies uit de laatste editie van het wendbaarheidskompas. In de zorg werkt 73% van de organisaties met een meerjarenplan, dit is het hoogste percentage van alle branches. 

Bij de meeste organisaties die zijn onderzocht zijn wel (meer)jaarplannen aanwezig, maar voldoen deze niet aan de eisen van een goed jaarplan dat bijdraagt aan de wendbaarheid. Zo wordt het plan maar bij 28% van de organisaties daadwerkelijk gebruikt, maakt 17% in de plannen ook gebruik van verschillende scenario’s en maar bij 14% van de organisaties geven de werknemers aan dat zij weten wat er van hen wordt verwacht om de plannen uit te voeren.

In de branche zorg wordt het meest gebruik gemaakt van een meerjarenplan (73%).  Daarentegen worden korte termijn plannen relatief weinig gebruikt in de zorg (53%). Dit is een opvallend resultaat, blijkbaar hanteren organisaties in de zorg vooral een lange termijn visie.
Wat betreft de kwaliteit van de plannen ligt er ruimte voor verbetering. Net zoals in andere branches ontbreekt het in de zorg vooral aan verschillende scenario’s van de jaarplannen. Deze zijn essentieel voor een structurele wendbaarheid, Organisaties die werken met scenario’s zijn zich beter bewust van cruciale kennis dan organisaties die dat niet doen. Tevens speelt kennisontwikkeling bij deze organisaties een prominente(re) rol en is de personeelsorganisatie beter op orde.
Voor een optimale benutting van de (meer)jarenplannen is ook van belang dat de plannen een levend document zijn binnen de organisatie. Binnen de zorg kan daar nog wel wat aandacht aan besteed worden. Maarliefst 31% van de werknemers in de zorg geeft aan dat zij niet bekend zijn met de plannen, en dat zij niet weten wat er van hen wordt verwacht.

Het onderzoek bekijkt wendbaarheid op drie factoren, kennis, arbeid en processen & systemen. Een paar highlights: de zorg scoort op kennisontwikkeling het beste van alle branches. 54% van de respondenten in de zorg geeft aan dat kennisontwikkeling een vast agendapunt is binnen hun organisatie. Ook een goede score voor de zorg binnen factor arbeid:  56% van de respondenten verklaart dat binnen hun organisatie bekend is wat de komende vijf jaar de gevolgen zullen zijn van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Een belangrijke uitkomst, gezien de komende, bekende, uitdagingen op de arbeidsmarkt in relatie tot de toenemende zorgvraag. 

Het wendbaarheidskompas is een onafhankelijk onderzoek wat elk kwartaal wordt uitgevoerd in opdracht van Yacht en FunktieMediair. Doel van het onderzoek is de wendbaarheid van organisaties in verschillende branches in kaart te brengen. Deze editie werd in kaart gebracht op welke manier overheden en ondernemingen omgaan met de planningscyclus en doelen stellen in een wereld die gekenmerkt wordt door een steeds grotere mate aan onvoorspelbaarheid. Naast de vaste vragen over wendbaarheid is er in deze editie, uit het laatste kwartaal van 2011, speciaal aandacht besteed aan de (meer)jarenplanning van organisaties.